ประเด็นเรื่องคุณธรรมและจริยธรรมถูกนำเสนอผ่านสัญลักษณ์และเหตุการณ์ในหมู่บ้านจิตใจอย่างลึกซึ้ง ดังนี้
1. คุณธรรมคือรากฐานของความอุดมสมบูรณ์ วัวศีลธรรม ในเรื่องนี้ วัวศีลธรรม พันธสัจจธรรม คือตัวแทนของคุณธรรมที่พระพุทธเจ้าประทานให้
คุณธรรมไม่ใช่สิ่งที่มีไว้ประดับ แต่มีไว้เพื่อ เลี้ยงดู ไถ และหว่าน หมายถึงการนำคุณธรรมมาปฏิบัติจริงในชีวิตประจำวัน เมื่อจิตใจมีคุณธรรมเป็นแรงขับเคลื่อน เหมือนวัวลากไถ ผลที่ตามมาคือความชุ่มชื้นในจิตใจ และการงอกงามของ เมล็ดแห่งมรรคผลนิพพาน ที่นำไปสู่ความสุขและสันติสุขอย่างถ้วนหน้า
2. จริยธรรมคือการปฏิบัติที่ต่อเนื่อง การเลี้ยงดูวัว จริยธรรมในบริบทนี้คือความรับผิดชอบในการรักษาคุณธรรมให้คงอยู่ ตายายได้กำชับหลานๆ ให้ ช่วยกันเลี้ยงวัวของพระพุทธเจ้าให้ดี ซึ่งสะท้อนว่าจริยธรรมต้องการการเอาใจใส่และระลึกถึงอยู่เสมอ สติ หากขาดการปฏิบัติที่ต่อเนื่อง คุณธรรมก็จะถูกละเลยจนเตลิดหนีหายไปในที่สุด
3. วัตถุนิยมคือศัตรูของจริยธรรม ความเสื่อมของคุณธรรมและจริยธรรมในหมู่บ้านจิตใจเกิดจากความ ประมาท ของคนรุ่นหลานที่กลายเป็น คนเจ้าสำราญ และ หลงในอารยธรรมสมัยใหม่ แสง สี และวัตถุนิยม เมื่อผู้คนให้ความสำคัญกับสิ่งนอกตัวมากกว่าการฝึกฝนจิตใจ จริยธรรมที่เป็นแก่นแท้ก็จะถูกลืมเลือน เปิดโอกาสให้ พญามาร หรือกิเลสเข้ามาแทรกแซง
4. ความแตกต่างระหว่าง เปลือก กับ แก่น ของจริยธรรม เรื่องนี้สอนบทเรียนสำคัญเกี่ยวกับจริยธรรมเชิงรูปแบบ คอกวัว วัดวาพุทธกรรม เปรียบเสมือนสถาบันหรือพิธีกรรมทางศาสนาที่มีไว้เพื่อรักษาศีลธรรม
วัวศีลธรรมเปรียบเสมือนการปฏิบัติและความดีงามภายในจิตใจ
จริยธรรมที่ผิดเพี้ยน คือการที่ผู้คนหลงรักษาเพียงแค่ คอกวัว รูปแบบภายนอก แต่กลับปล่อยให้ เสือร้ายสวมเขาความชั่วร้ายในคราบนักบุญ เข้ามาอยู่แทนที่ เสือตัวนี้ไม่เพียงแต่ไม่ช่วยสร้างประโยชน์ แต่ยัง กินเลือดกินเนื้อ และ ขี้เกียจไม่ยอมทำงานซึ่งสื่อถึงการแสวงหาผลประโยชน์โดยอ้างชื่อคุณธรรม
5. ผลกระทบของการขาดคุณธรรมในสังคม เมื่อคุณธรรม วัว หายไป และจริยธรรมถูกแทนที่ด้วยการลวงโลก เสือสวมเขาท้องนาแห่งบุญจะแห้งแล้งสังคมจะขาดความเมตตาและบุญกุศล
ความยากจนและความทุกข์ยากจะกลับมา แม้จะมีเทคโนโลยีหรือความเจริญทางวัตถุ แต่หากขาดรากฐานทางจริยธรรม หมู่บ้านจิตใจก็จะกลับสู่ความเสื่อมโทรม
สรุปได้ว่า คุณธรรมและจริยธรรม ตามนัยของเรื่องนี้คือ "สิ่งมีค่าที่สุดของหมู่บ้าน จิตใจ ที่ต้องอาศัยความเพียรในการรักษาและปฏิบัติจริง หากหลงลืมไปมัวแต่ยึดติดกับวัตถุหรือเพียงเปลือกนอก สังคมและจิตใจก็จะสูญเสียสันติสุขที่แท้จริงไปนิทานเรื่องนี้ต้องการสื่อสารถึงความหมายและบทบาทของ วัดวาพุทธกรรม ผ่านสัญลักษณ์ของ คอกวัว โดยมีบทเรียนที่สำคัญ
ดังนี้จุดประสงค์ดั้งเดิมคือการส่งเสริมศีลธรรม ในเบื้องต้น ชาวบ้านร่วมใจกันสร้างคอกวัวขึ้นเพื่อเป็นที่อยู่อาศัยให้แก่ วัวศีลธรรม เพื่อแสดงความกตัญญูและเห็นคุณค่าของศีลธรรมที่นำความสุขมาให้หมู่บ้าน
โดยคอกวัวนี้ถูกตั้งชื่อว่า วัดวาพุทธกรรม ศีลธรรม ซึ่งเปรียบเสมือนการสร้างวัดหรือศาสนสถานเพื่อเป็นเครื่องมือในการรักษาและสืบทอดคำสอน
คำเตือนเรื่องการยึดติดเพียงรูปแบบ ปลือกนอก นิทานสอนว่าความเสื่อมจะเกิดขึ้นเมื่อผู้คน หลงเลี้ยงดูรักษาแต่คอกวัวที่ไม่มีวัวอันแท้จริง หมายถึงการให้ความสำคัญกับเพียงสิ่งก่อสร้าง พิธีกรรม หรือสถาบันภายนอก คอกวัว จนละเลยการปฏิบัติธรรมและศีลธรรมที่เป็น
แก่นแท้ วัวศีลธรรม อันตรายจากสิ่งที่ปลอมปนเข้ามา เมื่อขาดการดูแลศีลธรรมที่แท้จริง คอกวัว หรือศาสนสถานอาจกลายเป็นที่อยู่อาศัยของ เสือร้ายที่สวมเขา ซึ่งหมายถึงสิ่งเลวร้ายหรือผู้ที่เข้ามาแสวงหาผลประโยชน์โดยอาศัยคราบของนักบุญหรือศีลธรรมบังหน้า
สัตว์เหล่านี้จะ กินเลือดกินเนื้อแทนหญ้า และไม่ช่วยสร้าง เนื้อนาบุญ ให้งอกงามเหมือนวัวศีลธรรมตัวจริง
ความสำคัญของแก่นมากกว่าที่อยู่อาศัย นิทาน
เน้นย้ำว่าแม้คอกวัว วัด จะยังถูกรักษาไว้อย่างดี แต่หากวัวศีลธรรมเตลิดเข้าป่าไปแล้ว หมู่บ้านจิตใจก็จะกลับมายากจนและทุกข์ยากอีกครั้ง
เพราะความอุดมสมบูรณ์ไม่ได้มาจากตัวคอก แต่มาจากตัววัวที่ทำงานไถหว่านเมล็ดมรรคผลนิพพาน โดยสรุป นิทานต้องการสอนว่า วัดวาพุทธกรรม หรือศาสนสถานเป็นเพียง คอก ที่มีไว้เพื่อรักษา ศีลธรรมหากคนในสังคมประมาทมัวแต่บำรุงรักษาเพียงสิ่งก่อสร้างจนละทิ้งการปฏิบัติ ศาสนสถานนั้นก็จะไม่สามารถอำนวยประโยชน์ที่แท้จริงแก่จิตใจได้เลย
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น